Ես չգիտեմ, թե ինչու է․․

Je ne sais pas pourquoi la pluie
Quitte là-haut ses oripeaux
Que sont les lourds nuages gris
Pour se coucher sur nos coteaux

Je ne sais pas pourquoi le vent
S’amuse dans les matins clairs
À colporter les rires d’enfants
Carillons frêles de l’hiver

Je ne sais rien de tout cela
Mais je sais que je t’aime encore

Je ne sais pas pourquoi la route
Qui me pousse vers la cité
A l’odeur fade des déroutes
De peuplier en peuplier

Je ne sais pas pourquoi le voile
Du brouillard glacé qui m’escorte
Me fait penser aux cathédrales
Où l’on prie pour les amours mortes

Je ne sais rien de tout cela
Mais je sais que je t’aime encore

Je ne sais pas pourquoi ces rues
S’ouvrent devant moi une à une
Vierges et froides, froides et nues
Rien que mes pas et pas de lune

Je ne sais pas pourquoi la nuit
Jouant de moi comme guitare
M’a forcé à venir ici
Pour pleurer devant cette gare

Je ne sais rien de tout cela
Mais je sais que je t’aime encore

Je ne sais pas à quelle heure part
Ce triste train pour Amsterdam
Qu’un couple doit prendre ce soir
Un couple dont tu es la femme

Et je ne sais pas pour quel port
Part d’Amsterdam ce grand navire
Qui brise mon cœur et mon corps
Notre amour et mon avenir

Je ne sais rien de tout cela
Mais je sais que je t’aime encore
Mais je sais que je t’aime encore

Ես չգիտեմ ,թե ինչու է անձրևն այս
Թողել իր հին հանդերձանքը վերևում
Այս ինչ ծանր ու գորշ ամպեր են
Որ իջել են մեր սարալանջերին

Ես չգիտեմ ,թե ինչու է քամին այս
Խաղում (զվարճանում))հենց պարզկա օրերին(առավոտյան)
Տարածելով մանկանց ճիչերն ու մեղմ ղողանջները ձմեռային(ձմռան)

Այս ամենը ես չգիտեմ ,գիտեմ միայն ,որ դեռ սիրում եմ քեզ

Ես չգիտեմ ,թե ինչու է ճանապարհն այս
Տանում ինձ դեպի քաղաք
Տհաճ հոտով լի վայրերով
Անցնելով բարդուց բարդի

Ես չգիտեմ ,թե ինչու է ինձ ուղեկցող շղարշն սառցե մշուշի հիշեցնում ինձ այն տաճարները
Որտեղ աղոթում են մարած սերերի համար
Ես չգիտեմ,թե ինչու փողոցներն այս
Հերթով գալիս անց են կենում իմ առջևով(իմ առջև են բացվում մեկիկ մեկիկ)
Մերթ կույս ու ցուրտ
Մերթ ցուրտ ու մերկ
Ու չկա ոչինչ , գեթ ոտնահետքեր՝իմ ու լուսնի

Ես չգիտեմ ,թե ինչու է գիշերն այս Խաղ անում ինձ հետ կիթառի նման
Ստիպելով ինձ գալ այստեղ ու
Արտաավել այս կայարանի առջև կանգնած(Ստիպելով ինձ գալ այստեղ՝այս կայարան ու արտասվել այնտեղ կանգնած)
Այս ամենը ես չգիտեմ ,գիտեմ միայն որ դեռ սիրում եմ քեզ
Ես չգիտեմ նաև ,թե երբ է մեկնում գնացքն այս տխուր դեպի
Ամստերդամ Տանելով իր հետ մի զույգ այս երեկո
Որի կինը ախ հենց դու ես

Ես չգիտեմ նաև ,թե ուր գնում,որ նավահանգիստ
Նավն այս հսկա ,որ լքում է Ամստերդամը
Այն կոտրում է իմ սիրտն ու հոգին(մարմինս)
Մեր սերն ու իմ ապագան

Նոր տնտեսական քաղաքականությունը

Նէպը և դրա արդյունքը

Առաջին համաշխարհային պատերազմից և դրան հաջորդած քաղաքացիական պատերազմից հետո Ռուսաստանի տնտեսությունը գտնվում էր խիստ ծանր վիճակում, և առաջացել էր համակարգային լուրջ փոփոխությունների անհրաժեշտություն, որն էլ ստիպեց Լենինին ժամանակավորապես դադարեցնել երկրում «սոցիալստական շինարարությունը» և նոր քաղաքականություն մշակել, որն էլ փոխարինելու եկավ 1918-1922 թվականների ռազմական կոմունիզմին:

ՆԵՊ-ին անցնելու առաջին միջոցառումները իրականցրեցին գյուղատնտեսության ոլորտում։ Արգելվեցին հացահատիկի ու այլ մթերքների բռնագրավումները, վերացվեց պարենմասնատրումը, ընդունվեց պարենահարկի մասին օրենքը։ Պետության տուրքը վճարելուց հետո գյուղացին իրավունք ուներ ազատ տնօրինելու ստացած բերքի ավելցուկը։ 1923-ին վերագործարկվում է Երևանի գինու-կոնյակի (ARARAT) կաշվի երկու փոքր գործարանները և մի շարք այլ ձեռնարկություններ։ 1923-24թթ-ի ընթացքում սկսվեցին Հայաստանի արդյունաբերության կարևորագույն ճյուղերից մեկի` պղնձաարդյունաբերության վերականգնման աշխատանքները ինչի շնորհիվ շուտով Կապանում վերսկսվեց պղնձի ձուլումը։

Խորհրդային երկրի կառավարման ժամանակ Ռուսաստանի գրեթե բոլոր նահանգներում տասնյակ հազարավոր գյուղացիներ զինված պայքար սկսեցին բոլշևիկյան վարչակարգի դեմ։ Երկրում աղետալի վիճակ էր այդ ամենը փոխվեց , երբ սկսվեց Նէպը։ Այդ ժամանակ տնտեսությունը զարգացում ապրեց։

Նէպի կենսագործումը նպաստեց երկրի ճգնաժամի հաղթահարմանը: Հայաստանում այդ տարիներին վերականգնվեց գյուղատնտեսությունը, սկսեցին դրվել արդյունաբերության հիմքերը, որոշ չափով բարելավվեց ազգաբնակչության կենսամակարդակը: 1928թ. Հայաստանի տնտեսությունը հասավ նախապատերազմյան՝ 1913թ. մակարդակին:

Չնայած որոշ հաջողությունների նէպը շուտով կասեցվեց ստալինյան ղեկավարության կողմից: Նէպի ձախողման ու վերացման պատճառներն առավելապես կապված էին ոչ թե տնտեսական, այլ քաղաքական և գաղափարախոսական խնդիրների հետ:

Տեխնիկատնտեսական հետամնացությունն արագորեն վերացնելու նպատակով որոշվեց իրականացնել արդյունաբերացում: Որոշվեց երկրի արդյունաբերացումն սկսել ոչ թե թեթև ու սննդի արդյունաբերություններից, ինչպես տեղի էր ունեցել զարգացած արդյունաբերական պետություններում, այլ ծանր արդյունաբերությունից: Նպատակտ ԽՍՀՄ-ը մեքենաներ և սարքավորումներ ներմուծող երկրից դրանք արտադրող երկրի վերածելն էր:

Արդյունաբերացումն առաջացրեց բնապահպանական խնդիրներ: Հրազդան գետի վրա կառուցված հիդրոէլեկտրակայաններն աշխատում էին Սևանից բաց թողած ջրի հաշվին, որը հանգեցրեց լճի մակարդակի իջեցմանը: Շրջակա միջավայրին և մարդկանց առողջությանը զգալի վնաս հասցրին քիմիական և լեռնամետաղաձուլական ձեռնարկությունների թունավոր արտանետումները: Դժվարություններ էին առաջացել նաև հացամթերումների բնագավառում:

Քիմիական արդյունաբերության նոր կենտրոններ դարձան Ղարաքիլիսան և Երևանը: Ղարաքիլիսայում կառուցվեց խոշոր քիմիական կոմբինատ՝ կարբիդի և այլ արտադրամասերով: 1933թ. Երևանում սկսվեց արհեստական կաուչուկի խոշոր գործարանի կառուցումը:
Արդյունաբերացման ուղղակի արդայունք էր բանվոր դասակարգի և ճարտարագիտատեխնիկական անձնակազմի քանակական աճը: 1928-1940թթ. բանվորների թիվն ավելացավ 4,5 անգամ՝ հասնելով 92,4 հազարի:

Որպես խնդրի լուծման միջոց առաջարկվեց կոլեկտիվ տնտեսությունների կազմակերպումը:
Գյուղացուն զրկում էին տասնամյակներ շարունակ երազած հողաբաժնից և հարկադրում, որ հրաժարվի դարավոր կենցաղավարությունից՝ հանուն կոլեկտիվ աշխատանքի և գյուղի «սոցիալիստական» վերակառուցման: Այսինքն գյուղացին օտարվում էր հողից: Հաստատվեցին ժամկետներ, որոնց ընթացքում պետք է իրականացվեր կոլեկտիվացումը: Սկզբում այդ գործընթացը պետք է ավարտվեր հացահատիկ արտադրող շրջաններում:

1929թ. նոյեմբերին Ստալինը, «Մեծ բեկման տարին» հոդվածում կեղծելով իրականությունը, ներկայացրեց՝ իբր գյուղում տեղի է ունեցել արմատական բեկում կոլեկտիվացման օգտին, քանզի միջակ գյուղացին, որը գյուղացիության մեծամասնությունն է, արդեն նախընտրում է կոլտնտեսությունը: Չնայած նրան, որ գյուղացին դե պատրաստ չէր սրան, Հայաստանի ղեկավար մարմիններն անցան խնդրի իրականացմանը:

Ամեն տեսակի բռնություններ գործադրելով չքավոր գյուղացիներին ստիպում էին անդամագրվել կոլեկտիվ տնտեսություններին: Սրանով խախտվում էր կոլեկտիվացման կամավորության սկզբունքը:

Այս ամենի արդյունքում գյուղացիությունը զինված դիմադրություն սկսեց՝ ի պատասխան բռնաճնշումների և հարկադրական կոլեկտիվացման: Հայաստանի առանձին շրջաններում՝ Դարալագյազ, Շամշադին, Վեդի, Թալին, պայքարը կրում էր զինված բնույթ:
1930թ. մարտից մինչև մայիս ամիսները Դարալագյազի ամբողջ շրջանը գտնվում էր ապստամբած գյուղացիների ձեռում:
Հակակոլտնտեսային շարժումն արտահայտվեց նաև գյուղացիների կողմից իրենց անասուններն անխնա կոտորելու ձևով: Այդ պայմաններում Հայաստանում խոշոր եղջերավոր անասունների գլխաքանակը կրճատվեց 30%-ով:

Գյուղացիության ելույթները շուտով ճնշվեցին, սակայն իշխանությունները ստիպված էին հևաժարվել համատարած կոլեկտիվացման կարգախոսից:

Որպես ճնշման միջոց պետությունը գյուղացիական տնտեսությունների նկատմամբ սկսեց կիրառել հարկերի ավելացման քաղաքականությունը: Այդ ամենին ավելացավ 1932-1933թթ. ահավոր սովը: Դրանից ամենից շատ տուժեց Սևանա լճի ավազանի բնակչությունը: Ապրելու միջոց գտնելու համար հազարավոր մարդիկ լքեցին իրենց բնակավայրերը:

Գյուղատնտեսության կոլեկտիվացումը տնտեսական վերելք չապահովեց, ընդհակառակը՝ անկում ապրեցին նրա բոլոր ճյուղերը: Հանրային սեփականության համակարգը, նյութական շահագրգռվածության բացակայությունը չէին կարող աշխատանքի արտադրողականությունը բարձրացնելու խթան հանդիսանալ:

ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ՔԵՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

Դո՛ւրս գրել հոդակապ ունեցող բառերը։
Հյուրախաղ, շաքարավազ, տնամերձ, օձաձուկ, լայնարձակ, մրգահյութ,
փորձանոթ, հողագունդ, արծաթագործ, լուսարձակ, նախշազարդ, ալրաղաց,
հայազգի, ծաղկափոշի, նույնարմատ, ծառատունկ, լողավազան, հորդաբուխ,
քարածուխ, գառնարած, մեղվաբույծ, ժամագործ, դիմաքանդակ, ծաղկաման,
սալահատակ, հորդառատ, մեծարժեք, միջանցիկ, եռավանկ, լեռնաշխարհ,
դրամարկղ, կավահող, երկանդամ, քաղցրահամ, սրատամ, ժպտադեմ,
հիշարժան, շաքարաման, գորգագործ, զովաշունչ, ցուցահանդես, քարանձավ,
ջրագռավ, լուսամուտ, զբոսավայր, հացաթխում։
 2. Կազմե՛լ արև, լույս, հող, ջուր, նկար արմատներով
բաղադրված 5-ական բարդություն:

Արև-արևմուտք, արևելք, արևածագ, արևազարդ, արևածածկ

Լույս-լուսատիտիկ, լուսեղեն, լուսամուտ, լուսարձակ

Հող-հողային, հողածածկ, հողակտոր, հողոտ, հողեղեն

Ջուր-ջրհոս, ջրածածկ, ջրեղեն, ջրհեղեղ, ջրծաղիկ

Նկար-Նկարիչ, նկարող, գծանկար, նկարազարդ, նկարահանել
 3. Դո՛ւրս գրել երկու արմատից և մեկ ածանցից կազմված
բառերը (բառի մեջ կարող է լինել նաև հոդակապ)։
Մտավորականություն, առաջնորդ, ապառիկ, բացահայտ, գնողունակություն,
գրանցում, շաբաթօրյակ, դասական, երկընտրանք, եկամտաբերություն,
ընկերություն, երկկողմանի, տանտիրուհի, պարտավորություն, գծագրական, խտրականություն, կենսագործունեություն, կանխավճար, մրցակցություն,
ֆիրմային, ողնաշարավոր, ձեռնարկատիրություն, սահմանափակություն,
շուկայական, ճանապարհաշինական վերավաճառք, աշխատաժամանակ,
տնտեսագիտություն, տնտեսություն, կանխակալ:
 4.Առանձին սյունակներով դո՛ւրս գրել հնչյունափոխված
բաղադրիչ ունեցող և չունեցող կրկնավոր բարդությունները։ Կազմե՛լ 6
նախադասություն՝ երեքում գործածելով հնչյունափոխված, իսկ մյուս երեքում՝
չհնչյունափոխված բաղադրիչով բարդություն։
Բարակ-մարակ, հեռու-հեռու, արագ-արագ, աման-չաման, պարապ-սարապ,
քուլա-քուլա, առոք-փառոք, տեղ-տեղ, մանր-մունր, զույգ-զույգ, փոքր-մոքր, այլուն-փայլուն, խումբ-խումբ, մարդ-մուրդ։

Հնչյունափոխված-աման-չաման, պարապ-սարապ, առոք-փառոք, մանր-մունր, փոքր-մոքր, այլուն-փայլուն, մարդ-մուրդ

Չհնչյունափոխված-հեռու-հեռու, արագ-արագ, քուլա-քուլա, զույգ-զույգ, խումբ-խումբ
5. Կազմե՛լ տրված կաղապարներին համապատասխան
բարդություններ։
Արմատ-հոդակապ-արմատ-վերջածանց-ինքնակրթություն

նախածանց-արմատ-վերջածանց-անգութություն

արմատ-հոդակապ-արմատ-վերջածանց-արևապաշտություն

արմատ-արմատ-թեյաման

արմատ-վերջածանց-վերջածանց-կրթություն

նախածանց-հոդակապ-արմատ-անավարտ

արմատ-հոդակապ-արմատ-ջրածածկ

Une magasin

Louise: Bonjour, monsieur! Je voudrais un ananas et un kilo de pommes, s’il vous plait.
Le vendeur: Voilà…
Louise: Les tomates, ça coûte combien?
Le vendeur: 3 euros le kilo.
Louise: Oh! C’est cher!
Le vendeur: Oui, mais elles sont délicieuses.
Louise: Non… Je voudrais des carottes.
Le vendeur: Aujourd’hui, elles ne sont pas chères: 1 euro le kilo.
Louise: Et les avocats, ils coûtent combien?
Le vendeur: 2 euros les quatre.
Louise: D’accord, quatre avocats.

Լուի։ Ողջույն, պարոն։ Ես ցանկանում եմ արքայախնձոր և մեկ կիլո խնձոր, խնդրում եմ։
Վաճառող։ Ահա։
Լուի։ Լոլիկները, ի՞նչ արժեն։
Վաճառող։ Մեկ կիլոն երեք եվրո։
Լուի։ Օհ։ Դա թանկ է։
Վաճառող։ Այո, բայց դրանք շատ համեղ են։
Լուի։ Ոչ․․․ Ես ցանկանում եմ գազար։
Վաճառող։ Այսօր, դրանք այդքան թանկ չեն՝ կիլոն մեկ եվրո։
Լուի։ Իսկ ավոկադոները, ի՞նր արժեն։
Վաճառող։ Չորս հատը երկու եվրո։
Լուի։ Հասկացա, չորս ավոկադո։

ԱՐԱ ԳԵՂԵՑԻԿ ԵՒ ՇԱՄԻՐԱՄ

Հայոց արքա Արամի մահից հետո Հայաստանի խնամակալությունը անցնում է նրա որդուն՝ Արա Գեղեցիկին։ Ասորեստանում այդ ժամանակ թագավորում է Նինոս արքան, որը բարձր շնորհների է արժանացնում Արային, ինչպես որ ժամանակին՝ նրա հորը: Սակայն Նինոսի տարփասեր կինը՝ Շամիրամը, վաղուց ի վեր լսած լինելով Արայի գեղեցկության մասին, ողջ հոգով տենչում է տեսնել նրան, և սակայն ամուսնու ահից չի համարձակվում անել դա։ 

Երբ Նինոսը վախճանվում է, գալիս է Շամիրամի նվիրական իղձն իրագործոլու ժամանակը: Ասորեստանի թագուհին բանբերներ է ուղարկում Արա Գեղեցիկի մոտ, ճոխ ընծաներով, բազում աղերսանքներով ու խոստումներով՝ նպատակ ունենալով համոզել Արային այցելել Նինվե, և այստեղ կա´մ ամուսնանալ իր հետ և բոլորի վրա թագավորել, կա´մ էլ հագուրդ տալ իր փափագին և մեծամեծ ընծաներով ու խաղաղությամբ վերադառնալ Հայոց աշխարհ։ Շամիրամի սուրհանդակները գալիս են Հայաստան, սակայն Արան իսկույն մերժում է նրանց։ Շամիրամը մի քանի անգամ էլ փորձում է գործը գլուխ բերել հորդորներով ու աղաչանքներով, սակայն անարդյունք։Սաստիկ զայրացած Շամիրամը դադարեցնում է աղերսների ու համոզումների մարտավարությունը, զորք է հավաքում և շարժվում է Հայոց աշխարհ՝ Արայի դեմ պատերազմելու։Շամիրամը գալիս է Արայի դաշտը, որ հետագայում հայ թագավորի անունով կոչվում է Այրարատ։ Նախքան ճակատամարտը Շամիրամը պատվիրում է իր զորապետներին՝ խնայել ու ողջ պահել Արային։ Սակայն կռվում Արայի զորքը կոտորվում է, իսկ Արան՝ ընկնում ռազմի դաշտում։Հաղթանակից հետո Շամիրամ թագուհին կռվի դաշտ է ուղարկում իր կատարացուներին՝ դիակների մեջ գտնելու իր տենչալի տարփածուին։ Հայ թագավորին գտնում են մի խումբ քաջամարտիկների մեջ սպանված։ Շամիրամը հրամայում է Արայի դին դնել ապարանքի վերնատանը։Իսկ երբ գրգռված հայոց զորքը պատրաստվում է նորից մարտնչել Շամիրամի դեմ Արայի մահվան վրեժն առնելու համար, Շամիրամն ասում է նրանց, որ հրամայել է իր աստվածներին լիզել նրա վերքերը և հարություն տալ թագավորին:Շամիրամի հույսերն ի դերև են ելնում: Երբ դիակն սկսում է քայքայվել, Ասորեստանի թագուհին գաղտնի թաղում է Արային, իր փեսացուներից մեկին է տալիս Արայի հանդերձանքը և լուր է տարածում, թե արալեզները հարություն են տվել նրան։Շամիրամը արձան է կանգնեցնում Արային «հարություն տվող» աստվածների պատվին և առատ զոհաբերություններ է մատուցում նրանց։ Արայի հարության լուրը տարածելով Հայոց աշխարհում և բոլորին համոզելով՝ Շամիրամը հանդարտեցնում է ժոդովրդի խռովքը։

1917-1922/23 ԹԹ․ ՌՈՒՍԱՍՏԱՆԻ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ՊԱՏԵՐԱԶՄԸ

Քանի որ Ռուսաստանը գտնվում էր ճգնաժամային իրավիճակում սկսվեց քաղաքացիական պատերազմ: Ռուսաստանը չէր կարողանում ապահովել բնակչությանը անգամ ամենաչնչին բաներով: 1917-ին, մեկ տարվա երկրորդ հեղափոխությունից հետո, սոցիալիստ բոլշևիկները գրավել էին Ռուսաստանի քաղաքական սրտին հրամանատարությունը: Նրանք ազատեցին ընտրված Սահմանադրական ժողովը հրացանով եւ արգելեցին ընդդիմության քաղաքականությունը. պարզ էր, որ ուզում էին բռնապետություն: Սակայն բոլշեւիկների հանդեպ դեռեւս խիստ հակառակություն կար: 


Քաղաքական պատերազմում ճակատամարտը լիովին միացավ 1918 թվականի հունիսի կեսերին, բազմաթիվ ճակատներում: ՀԿ-ները ստեղծել են իրենց սեփական հանրապետությունը «Վոլգա-Կոմուչը», մեծապես օժանդակելով Չեխիայի լեգիոնին, սակայն նրանց սոցիալիստական ​​բանակը ծեծի ենթարկվեց: Կոմուչը, արեւելքում գտնվող Սիբիրյան ժամանակավոր կառավարությունը եւ մյուսները միասնական կառավարություն ձեւավորելու փորձ են արել հինգ հոգանոց տեղեկատու: Այնուամենայնիվ, հեղաշրջում իրականացնող Անդրեոլ Կոլոչակը հեղեղել է այն, եւ նա հայտարարվել է Ռուսաստանի Գերագույն քրեակատար (նա չունի նավատորմի): Այնուամենայնիվ, Կոլոչակը եւ նրա աջ կողմում գտնվող սպաները շատ կասկածում էին ցանկացած բոլշեւիկյան սոցիալիստների դեմ, եւ վերջիններս դուրս էին եկել: Կոլճեկը ստեղծեց ռազմական դիկտատուրա:

Այդյունքում երկար պատերազմելուց հետո Կարմիրները հաղթեցին: Քաղաքացիական պատերազմում սպիտակների ձախողումը հիմնականում պայմանավորված էր նրանց միավորման ձախողմամբ, չնայած Ռուսաստանի խոշոր աշխարհագրության պատճառով դժվար էր տեսնել, թե ինչպես նրանք երբեւէ կարող էին տրամադրել միասնական ճակատ: Նրանք նաեւ գերազանցում էին եւ արտոնագրվում Կարմիր բանակի կողմից, որն ավելի լավ կապեր ուներ: 
Հետո սկիզբ դրվեց ԽՍՀՄ կազմավորումը 1917 թվականի Հոկտեմբերյան հեղափոխությամբ, երբ Վլադիմիր Լենինի գլխավորությամբ բոլշևիկները տապալեցին Ժամանակավոր կառավարությունը, որն ավելի վաղ ձևավորվել էր ցարական միապետության փլուզման հետևանքով։ ԽՍՀՄ-ի մեջ նաև մտավ Հայաստանը: Զինված անկախ շարժումները Հայաստանի, Վրաստանի եւ Ադրբեջանի նոր հռչակված հանրապետություններում ջախջախվեցին, եւ նոր ԽՍՀՄ-ին ավելացան մեծ մասեր: 

ԳՈՐԾՆԱԿԱՆ ՔԵՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ

1. Դո՛ւրս գրել այն բառերն ու բառաձևերը, որոնցում երկհնչյուն
կա, և ընդգծե՛լ երկհնչյունը:

  • Գարունդ հայերեն է գալիս,
    Ձյուներդ հայերեն են լալիս….
  • Լույսը յոթ անգամ չեմուչում արեց,
    Յոթ թռչուն պոկվեց յոթ բարդու ճյուղից…
  • Հայաստան ասելիս այտերս այրվում են,
    Հայաստան ասելիս ծնկներս ծալվում են,
    Չգիտեմ՝ ինչո՞ւ է այդպես։
  • Ծանր նստել է քարափը ձորում,
    Հյուրընկալ տերը մանկության ձորի։
  • Ամպե՛ր, արծիվնե՛ր, կաքավնե՛ր համեստ
    Եվ թափառական ուլե՛ր քարայծի,
    Մի՛ չարաշահեք բարությունը մեծ
    Ու համբերությունն այս մեծ քարափի։
    Թողե՛ք՝ նա մի քիչ ինքն իր հետ մնա,
    Իր ներսը նայի, և ով իմանա,
    Գուցե թե սրտից մի աղբյուր հանի
    Կամ թե այնպիսի մի հարստություն,
    Որ ուրիշ քարափ աշխարհում չունի։
  • 2.Արտագրե՛լ՝ լրացնելով երկհնչյունները։
    Առավոտյան, ծովեզրյա, այծյամ, արդյոք, մատյան, առյուծ, բազմամյա,
    ստորոգյալ, լուսնկ, կորուն, եղամ, սայթաքել, կայսր, եռամսայկ, լռակաց, գործունյա, դղյակ, ծննդյան, կղզյակ, մշակույթ, անասնաբույժ, մեղվաբույծ,
    համբույր, եղջույր, թեյաման, սառուցյալ, նյութ, ձյութ, կույտ, շաբաթօրյակ,
    հույս։
    3.Դո՛ւրս գրել այն բառերը, որոնցում մեկից ավելի
    երկհնչյուն կա։
    Արտաժամյա, պայթյունհայություն, օտարերկրյա, գյուղական, միջանկյալ,
    մայրությունայժմյան, մագաղաթյա, ներքոհիշյալ, կայունություն, արքայորդի,
    հարյուրամյալայնություն, հարաբերյալ, վայրագություն, գրաբարյան, մետաքսյա,
    յուրային։
    4. Որոշե՛լ տրված բառերից յուրաքանչյուրի ձայնավորների
    ու բաղաձայնների քանակը։
    Ակունք, բարձունք, խճանկար, անդունդ, հրաժեշտ, պայթյուն, դաստիարակ,
    մանրէ, սրբատաշ, հյուլե, անընդհատ, սրընթաց, մերթընդմերթ, մտավոր,
    դազգահ:

Ակունք-2 ձ 3 բ

բարձունք-2 ձ 5 բ

խճանկար-4 ձ 5 բ
Անդունդ-2 ձ 4 բ
Հրաժեշտ-3 ձ 5 բ
Պայթյուն-2 ձ 5 բ
Դաստիարակ-4 ձ 5 բ
Մանրէ-2 ձ 3 բ
Սրբատաշ-3 ձ 5 բ
Հյուլե-2 ձ 3 բ
Անընդհատ-3 ձ 5 բ
Սրընթաց- 3 ձ 5 բ
Մերթընդմերթ-3 ձ 8 բ
Մտավոր-3 ձ 4 բ
Դազգահ-2 ձ 4 բ

5.  Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յա, իա, եա։
Հեքիաթ, ակացիա, բամիա, այծյամ, էներգիա, Անդրեաս, եղյամ,
էքսկուրսիա, խավիար, կղզիակ, Սուքիաս, կրեա, միլիարդ, վայրկյան, Բենիամին,
մումիա, Սիսիան, փասեան, միմյանց, Արաքսյա, դաստիարակ, լյարդ, քիմիա,
օվկիսնոս, անցեալ, Ազարիա, Անանյա, Եղիա, Եղիազար, Երեմյա, հեծյալ,
Զաքարյա, Մարիամ, Ամալյա, Օֆելիա։

6.  Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության լրացնելով յո, իո, եո։
Ամբիոն, աքսիոմ, բրաբիոն, լեգեոն, հետիոտն, արդյոք, մարմարյան,
թեորեմ, մեդալիոն, միլիոն, ակորդեոն, չեմպիոն, պանսիոնատ, Սրապիոն,
տրիլիոն, օրիորդ ավիացեոն, ինդուկցիոն, ամեոբա, քամելիոն։

7. Արտագրե՛լ՝ ըստ անհրաժեշտության գրելով յ տառը։
Կայուն, հայելի, Միքայել, զրոյական, էություն, նայել, վայելել,
գայիսոն, էակ, ատամնաբույժ, Ռաֆայել, միայն, պոեմ, պոետ,
միասին, հիանալ, թեյել, խնայել, հիանալ, որդիական:

L’anniversaire

La mère: Demain, c’est l’anniversaire de Clara.
Le père: Eh oui! Seize ans! Qu’est-ce qu’elle veut? Dea livres?
La mère: Non, elle n’aime pas lire.
Le père: Alors, des CD. Elle aime beaucuop le rap.
La mère: Elle, oui, mais moi, non! J’naime pas le rap!
Le père: Bon, bon, bon… Alors, elle veut un vêtement? Une jupe?
La mère: Non. Elle aime seulement les jeans et les pulls!
Le père: Alors, des jeans! Et un pull.
La mère: D’accord!

Մայրիկ։ Վաղը, Կլառայի ծննդյան օրն է։
Հայրիկ։ Այո։ Տասնվեց տարեկան։ Ի՞նչ է նա ցանկանում։ Գրքե՞ր։
Մայրիկ։ Ոչ, նա չի սիրում կարդալ։
Հայրիկ։ Ուրեմն, ՍԴ։ Նա շատ է սիրում ռեպ։
Մայրիկ։ Նա՝ այո, բայց ես՝ ոչ։ Ես չեմ սիրում ռեպ։
Հայրիկ։ Լավ, լավ, լավ․․․ Ուրեմն, նա հագուս՞տ է ուզում։ Կիսաշրջազգե՞ստ։
Մայրիկ։ Ոչ։ Նա սիրում է միայն ջջինսեր և սվիտրներ։
Հայրիկ։ Ուրեմն, ջինսեր։ Եվ սվիտեր։
Մայրիկ։ Հասկացա։

ԳՐԵՐԻ ԳՅՈՒՏ՝ ՄԱՇՏՈՑ

Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է Տարոն գավառի Հացեկ կամ Հացեկաց գյուղում 362 թվականին։ Երիտասարդ հասակում ստանում է հունական և ասորական կրթություն և, գալով Վաղարշապատ, ծառայության է անցնում հայոց արքունիքի դպրատանը։

Նա հոգևորական է ձեռնադրվում և իր աշակերտների հետ գնում քարոզելու Գողթան գավառում: Մաշտոցը համոզվում է, որ երկրում տիրապետող կրոնական-պաշտամունքային լեզուներով՝ հունարենով և ասորերենով, հնարավոր չէ ժողովրդի մեջ տարածել քրիստոնեությունը. չնայած արդեն 100 տարի էր անցել քրիստոնեության ընդունումից, սակայն ժողովրդի մեծ մասը դեռ պահպանում էր հեթանոսական կրոնն ու սովորույթները, քանի որ նոր կրոնն անհասկանալի էր ժողովրդի լայն զանգվածներին։ Քրիստոնեության դիրքերը հնարավոր էր ամրապնդել միայն այն դեպքում, երբ եկեղեցական արարողակարգը տարվի մայրենի լեզվով՝ հայերենով, իսկ դրա համար անհրաժեշտ էր սեփական գրերի գոյությունը։ Անհրաժեշտ էր հայերեն թարգմանել «Աստվածաշունչ»-ը և քրիստոնեական գրականությունը` դրանով իսկ քրիստոնեությունը հասու դարձնելով ամբողջ ժողովրդին։ Հայոց այբուբենի ստեղծումը, բացի քրիստոնեական դավանանքը քարոզելուց, անհրաժեշտ էր հայոց բազմադարյան բանահյուսությունը, ժողովրդական վեպերն ու երգերը և այլ ստեղծագործություններ գրի առնելու համար։

Մաշտոցը վերադառնում է Վաղարշապատ, որտեղ կաթողիկոս Սահակ Պարթևը նույնպես մտածում էր հայոց գրեր ստեղծելու մասին։ Վռամշապուհ Արշակունի (389-415) արքայի օգնությամբ նախ բերվում են Դանիելյան գրերը, սակայն շուտով համոզվում, որ դրանք չեն համապատասխանում հայերենի հնչյունային համակարգին։ Հայոց գրերը ստեղծելու նպատակով Մեսրոպ Մաշտոցն իր աշակերտների հետ ճանապարհ է ընկնում Ասորիքի Ամիդ, Եդեսիա և Սամոսատ քաղաքները, ուսումնասիրում օտարալեզու մատյանները, խորհրդակցում ասորի և հույն գիտունների հետ և 405 թվականին ստեղծում հայոց գրերը։ Ըստ ավանդության՝ նա մի պահ հայացքը թեքել է այն մագաղաթի վրայից, որի վրա գրում էր, և նկատում է մի ձեռք (Աստծո ձեռքը), որը ձախից աջ գրում էր այբուբենի տառերը։ Գյուտից հետո Մաշտոցը գնում է Սամոսատ, որտեղ հանձնարարում է Հռոփանոս անունով մի հույն գեղագրի ձևավորել իր ստեղծած տառերը։ Այնտեղ էլ նա թարգմանել է «Առակաց գրքից» առաջին հայերեն նախադասությունը՝ Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ:

Մեսրոպ Մաշտոցը մեծ գործունեություն ծավալեց նաև վրաց և աղվանից գրերը ստեղծելու ասպարեզում։ Ուղևորվելով Վիրք և Աղվանք, նա, տեղի գիտունների հետ համագործակցելով, ստեղծում է վրաց գրերը և գրեր գարգարացիների լեզվի համար, որոնք սովորաբար կոչում էին աղվանական։

Հեթանոսության ժամանակ մեհենագրերի կիրառությունը կենտրոնացած էր միայն սրբատեղիներում, իսկ քրիստոնեությունը ժողովրդական լայն զանգվածներին մատչելի դարձրեց կրթությունը։ Մաշտոցը շրջում էր գավառներում ու դպրոցներ բացում, Սահակ Պարթև կաթողիկոսը մնում էր Վաղարշապատի արքունիքում՝ նախարարներին ուսուցանելու հայերեն գրերը։ Մշակութային այդ շարժումը հայտնի է «ոսկեդար» անունով:

Սեպտեմբերի 19 պատմության մեջ

1957 թվականի սեպտեմբերի 19-ին ԱՄՆ—ն 1,7 տոննա ծանրությամբ միջուկային զենքը պայթեցրեց ստորգետնյա թունելում ՝ Նևադայի փորձարկման վայրում (NTS), 1375 քառակուսի մղոն մակերեսով հետազոտական կենտրոնում, որը գտնվում էր Լաս Վեգասից 65 մղոն հյուսիս: 

Փորձնական պայթյունը, որը հայտնի է որպես Ռենիեր, առաջին ստորգետնյա պայթյունն էր, որը չառաջացրեց ռադիոակտիվ ալիք: 

1941 թվականի դեկտեմբերին ԱՄՆ կառավարությունը պարտավորվեց կառուցել աշխարհում առաջին միջուկային զենքը, երբ նախագահ Ֆրանկլին Ռուզվելտը առաջարկեց  2 միլիարդ դոլարի ֆինանսավորում, որը հայտնի դարձավ որպես Մանհեթենի նախագիծ: 

     Միջուկային զենքի առաջին փորձարկումը տեղի ունեցավ 1945 թվականի հուլիսի 16 —ին, Նյու Մեքսիկոյի Ալամոգորդո քաղաքի մոտակայքում գտնվող Երրորդության վայրում: Մի քանի շաբաթ անց ՝ 1945 թ. Օգոստոսի 6 —ին, երբ ԱՄՆ —ն Ճապոնիայի դեմ պատերազմում էր, մախագահ Հարրի Թրումենը թույլատրեց  Little Boy անունով ատոմային ռումբ նետել Ճապոնիայի Հերոսիմա քաղաքի վրա: Երեք օր անց ՝ օգոստոսի 9 —ին, Նագասակիի վրա նետվեց միջուկային  մյուս ռումբը, որը կոչվում էր Fat Man:

1957 թվականի «Պլումբոբ» գործողությունը տեղի ունեցավ այն ժամանակ, երբ ԱՄՆ —ն ներգրավված էր սառը պատերազմի և միջուկային սպառազինությունների մրցավազքում Խորհրդային Միության հետ: 1963 թվականին ԱՄՆ —ն ստորագրեց սահմանափակ փորձարկումների արգելման պայմանագիր, որն արգելեց միջուկային զենքի փորձարկումները մթնոլորտում, ջրում և տիեզերքում: Ընդհանուր առմամբ 928 փորձարկում է կատարվել Նևադայի փորձարկման վայրում 1951-1992 թվականներին։ 
1996 —ին ԱՄՆ —ն ստորագրեց Համապարփակ փորձարկման արգելքի պայմանագիրը, որն արգելում էր միջուկային պայթյունները բոլոր միջավայրերում:

Create a website or blog at WordPress.com

Up ↑

Design a site like this with WordPress.com
Get started